VAN GÖLÜ HAVZASI İÇİN 2050 VİZYONU MASAYA YATIRILDI

Van Gölü Havzası'nın çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel geleceğini şekillendirmek amacıyla düzenlenen "Gelecek İçin Van Gölü Havzası - Ortak Akıl Platformu / Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı" Van'da başladı. Sıfır Atık Vakfı, Van Valiliği, Bitlis Valiliği, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Bitlis Eren Üniversitesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ilgili il müdürlüklerinin iş birliğiyle düzenlenen çalıştayda, Van Gölü Havzası'nın 2050 vizyonu için ortak yol haritasının oluşturulması hedefleniyor.

Çalıştayın ilk gününde kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri bir araya gelirken, program kapsamında Van Gölü Havzası 2026 Durum Raporu da katılımcılarla paylaşıldı.

"VAN GÖLÜ TARİHİNDEKİ EN KAPSAMLI ÇALIŞTAY"

Tgrthaber.com'dan Zeynep Gizem Er'e konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, organizasyonun Van Gölü tarihinde gerçekleştirilen en kapsamlı çalıştaylardan biri olduğunu belirtti.

2020 yılında Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan çalışmaların bugün yeni bir aşamaya ulaştığını ifade eden Ağırbaş, çalıştaya 14 bakanlığın temsilcilerinin yanı sıra valilikler, üniversiteler ve çok sayıda paydaşın katıldığını söyledi. Ağırbaş, temel hedeflerinin Van Gölü Havzası'nın geleceğini bilimsel veriler ışığında ortak akılla planlamak olduğunu vurguladı.

2050 VİZYONU VE COP31 HEDEFİ

Çalıştayın temel amacının Van Gölü Havzası'nın 2050 vizyonunu oluşturmak olduğunu belirten Ağırbaş, bugüne kadar yapılan yatırımların değerlendirildiğini, gelecek dönemde öncelik verilmesi gereken alanların ise tüm paydaşlarla birlikte ele alındığını söyledi.

Van'ın bölgenin cazibe merkezi haline gelmesini hedeflediklerini dile getiren Ağırbaş, turizm, sanayi ve çevresel sürdürülebilirliğin birlikte geliştirilmesi için ortak çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Türkiye'nin bu yıl ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi'ne de değinen Ağırbaş, Van Gölü Havzası'nda yürütülen çevre projelerini uluslararası platformda iyi uygulama örneği olarak dünyaya sunmayı hedeflediklerini ifade etti.

PLASTİK KİRLİLİĞİ VE SULAK ALANLAR İÇİN YENİ ADIMLAR

Dünyanın ciddi bir çevre kriziyle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, Sıfır Atık Vakfı'nın kısa süre içerisinde plastik kirliliğine ilişkin kapsamlı bir rapor yayımlayacağını açıkladı. Atık ithalatı konusunda da kamuoyunun beklentilerini karşılayacak önemli değerlendirmelerin paylaşılacağını belirten Ağırbaş, Türkiye genelindeki 120'den fazla sulak alan için eylem planı hazırlanacağını söyledi.

Van Gölü Havzası'nda ortaya konulan iş birliği modelinin diğer sulak alanlara da örnek olmasının hedeflendiğini ifade eden Ağırbaş, su kaynaklarının korunmasının gelecek nesiller açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.

BAKANLIKTAN İKLİM VE SU GÜVENLİĞİ VURGUSU

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, iklim değişikliği ve kuraklığın havza üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekerek, Van Gölü'nde yürütülen çalışmaların Türkiye'nin COP31 hedeflerine önemli katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Yardımcısı Burak Demiralp ise Türkiye'nin çevre politikalarında önemli bir noktaya ulaştığını belirterek, Van Gölü Havzası'nın ülkenin en kritik ekosistemlerinden biri olduğunu ifade etti. Demiralp, hazırlanan çalışmalarla "Van Gölü Havzası 2050 Vizyonu Anayasası" niteliğinde kapsamlı bir yol haritası oluşturmayı hedeflediklerini dile getirdi.

PROTOKOLDEN DESTEK MESAJLARI

AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, Van'ın su kaynakları açısından Türkiye'nin en önemli şehirlerinden biri olduğunu belirterek, çalıştayı son yılların en önemli organizasyonlarından biri olarak değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ise Van Gölü'nün küresel iklim değişikliğinin etkisi altında bulunduğunu belirterek, 2020 yılında başlatılan çalışmalar sayesinde önemli mesafe kat edildiğini, ancak yapılması gereken çok sayıda proje bulunduğunu söyledi.

Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, Van ve Bitlis'in aynı havzayı paylaşan iki şehir olduğunu vurgulayarak, çalıştayın her iki il için de önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.

Van Valisi Ozan Balcı ise Van Gölü'nün yalnızca doğal değil, ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da büyük değer taşıdığına dikkat çekti. Balcı, Van Gölü Koruma Havzası Eylem Planı kapsamında yaklaşık 12 milyar liralık yatırım gerçekleştirildiğini, sağlık, eğitim, biyolojik arıtma ve katı atık projeleriyle bölgenin geleceğine önemli katkılar sağlandığını söyledi.

2026 DURUM RAPORUNDA DİKKAT ÇEKEN VERİLER

Çalıştayda paylaşılan Van Gölü Havzası 2026 Durum Raporu, son yıllarda çevresel altyapıda kaydedilen ilerlemeyi ortaya koydu.

Rapora göre, 2020 yılından bu yana Van'a 485,3 milyon lira, Bitlis'e ise 568,8 milyon lira olmak üzere toplam 1,05 milyar liranın üzerinde çevre yatırımı desteği sağlandı.

Van'da 2020 yılında yüzde 38,4 seviyesinde olan atıksu arıtma hizmeti, 2025 itibarıyla yüzde 98,9'a yükseldi. Bahçesaray Atıksu Arıtma Tesisi'nin tamamlanmasıyla bu oranın yüzde 100'e ulaşması hedefleniyor. Havza genelinde ise atıksu arıtma oranı yüzde 99,8'e çıktı.

Bugüne kadar Van Gölü'nden yaklaşık 2 milyon 140 bin metreküp dip çamuru temizlenirken, hedeflenen çalışmanın yüzde 77'si tamamlandı. Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında gölden 23 bin 368 kilogram atık çıkarıldı, yaklaşık 36 bin 600 kişiye çevre eğitimi verildi. Ayrıca hayvansal atık kaynaklı kirliliğin azaltılması amacıyla Van'da 769 kaçak ahır kaldırıldı.

Raporda, Van Gölü'nün 2022 yılında "Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı" ilan edilerek doğal sit statüsüne kavuştuğu da hatırlatıldı.

SAHA İNCELEMELERİ VE TEMATİK ÇALIŞMALAR YAPILACAK

Açılış programının ardından katılımcılar, Van Gölü Havzası'nda yürütülen çevre yatırımlarını yerinde incelemek amacıyla teknik ziyaretler gerçekleştirdi. Atıksu yönetimi, katı atık tesisleri, doğal yaşam alanları ve çevresel altyapı projeleri sahada değerlendirildi.

İki gün sürecek çalıştayın ikinci gününde ise iklim, su ve ekosistem, mekânsal planlama ve yaşam kalitesi, ekonomik kalkınma, kültürel değerler ile yönetişim başlıklarında tematik masa çalışmaları yapılacak.

Çalıştay sonunda hazırlanacak sonuç raporuyla; su kaynaklarının korunması, doğal yaşamın güçlendirilmesi, iklim değişikliğine dirençli havza yönetiminin geliştirilmesi ve Van Gölü Havzası'nın sürdürülebilir geleceğine yönelik kapsamlı bir yol haritasının ortaya konulması hedefleniyor.