Dünya Bankası, ABD'nin baskıları sonrası yıllık kredilerinin yüzde 45'ini iklim projelerine ayırma hedefini kaldırırken, İklim Değişikliği Eylem Planı'nı uzatma kararı aldı. Banka, yeni dönemde iklim yatırımlarını ayrılan bütçeye göre değil, projelerin sağladığı somut sonuçlara göre değerlendireceğini açıkladı.
Dünya Bankası, ABD'nin uzun süredir sürdürdüğü baskının ardından yıllık kredi kaynaklarının yüzde 45'ini iklimle bağlantılı projelere ayırma hedefini kaldırdı. Banka, süresi dolmak üzere olan İklim Değişikliği Eylem Planı'nı (CCAP) uzatma kararı alırken, planın temel göstergelerinden biri olan bu hedefi yeni dönemde uygulamayacağını açıkladı.
Söz konusu hedef, 2023 yılında dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimi döneminde benimsenmişti. Ancak iklim politikalarına mesafeli yaklaşan Donald Trump yönetimi, Dünya Bankası ile Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) önceliklerini yeniden şekillendirmesi yönünde baskı yaptı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 2025 yılında iki kuruma kalkınma ve mali istikrar odaklı asli görevlerine dönmeleri çağrısında bulunurken, iklim ve toplumsal cinsiyet gibi alanlara fazla ağırlık verildiğini savundu. Bessent, nisan ayında yaptığı açıklamada da bankanın iklim finansmanına ilişkin yaklaşımını "dar görüşlü" olarak nitelendirmişti.
Dünya Bankası ise mevcut çerçevenin ülkelerin ihtiyaç ve önceliklerine göre "akıllı kalkınma" anlayışını desteklediğini belirterek CCAP'nin devam edeceğini duyurdu. Banka, yeni dönemde projelerin artık iklim için ayrılan finansman miktarıyla değil, ortaya koyduğu somut sonuçlarla değerlendirileceğini bildirdi.
Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga'nın öncülüğünde yürütülecek yeni yaklaşım kapsamında kuraklığa dayanıklı tarım, fırtınalara karşı dirençli altyapı ve benzeri uyum projelerine destek sürerken, performans değerlendirmesinde "girdiden çıktıya" odaklanan bir sisteme geçilecek.
Karar öncesinde çok sayıda ülke hedefin korunması için girişimde bulundu. Fransa Kalkınma Bakanı Eleonore Caroit, 25 Haziran'da Dünya Bankası'na son dakika çağrısı yaparken, Fransa ile birlikte 18 ülkenin yönetim kurulu temsilcisi de Ekim 2025'te bankanın iklim çalışmalarının sürdürülmesini destekleyen bir mektuba imza attı. Bankanın en büyük hissedarı olan ABD bu çağrıya katılmazken, Rusya, Kuveyt ve Suudi Arabistan da mektuba imza vermedi. Hindistan ile Japonya ise çekimser kaldı.
Öte yandan Dünya Bankası, yönetim kurulunun talebi doğrultusunda Bağımsız Değerlendirme Grubu'nun 2016'dan bu yana beşer yıllık dönemler halinde uygulanan CCAP'yi inceleyeceğini açıkladı. Banka ayrıca küresel sera gazı emisyonları ile iklim risklerine ilişkin göstergeleri izlemeyi sürdüreceğini, uyum, doğa ve kirlilik alanlarındaki çalışmaların nasıl daha etkin yapılandırılabileceğine yönelik değerlendirmelerin de devam edeceğini bildirdi.
DÜNYA 07 Temmuz 2026 Salı, 10:21
Benzer Haberler